Alfabe Nedir?

Alfabenin icadı, yazının icadıyla eş zamanlıdır, günümüzden 5000 yıl önceye gider.

Alfabe Yunan alfabesinde ilk harfin adını taşır: bunlarda  «alpha» ve «beta»

Alfabe

Alfabe: Bir dilin seslerini gösteren ve bunları  belli bir sıraya göre dizen bir sistemdir.

Yazı sistemleri sesi, heceyi veya kelimeyi esas alabilir. Sesi temel alan yazı sistemine sesçik alfabe denir. Alfabede harfler, sesleri gösteren işaretlerdir. Alfabe, her biri dildeki bir sese karşılık gelir..

Alfabenin Tarihi

Alfabe

Alfabe

Alfabenin insan tarafından bulunduğuna şüphe yok; ancak nasıl bir muvafakat ve düşünce birliği ile oluştuğu müphem bir konudur alfabe konusu.

Alfabe sistemi, güneşin mi, ayın mı, dünyanın mı yoksa diğer gezegenlerin hareketlerine göre mi oluştuğu önemli. Ancak nereden bakarsak bakalım alfabe, insan zekâsının en önemli yaratıcı buluşlarından biridir.

Sözlü veya işaretli dil, başlangıçtan beri türlerin karakteristiği olan ve sistematik bir talimat olmaksızın insanlar tarafından yaygın olarak elde edilen az çok evrensel bir insan yeterliliği olsa da, yazma, her nesile öğretilmesi gereken bir teknolojik gelişmedir.

Alfabe

Alfabe

Alfabe; yani yazı duygu, düşünce ve istekleri ifade etmek için kullanılan ve bir takım işaretlerden oluşan ortak belki de insanlığın sahip olduğu en önemli sistemdir. İnsan dildeki kelimeleri önce temel anlamlarıyla kullanırken aktarma, mecaz, metafor gibi yollarla farklı manalara gelecek şekilde kullanmaya başlamışsa, çizgi ile başlayan resim kabiliyeti de çizgi ve resme mana kayması yoluyla başka manalar atfetme yaratıcılığı da oluşmuştur.

Polonyalı Amerikalı Asur bilimci Ignace Gelb, fikirleri doğrudan ifade eden resim yazımından başlayarak bu gelişmede dört aşamanın olduğunu fark etti. Kelime tabanlı yazma sistemleri; daha sonra ses tabanlı hece yazma sistemleri ile vokalize edilmemiş heceler dahil veya ünsüz sistemler; alfabenin icadıyla sonuçlandı.

Çizgi ve resmin gelişmesiyle; ağız, bacak, güneş, dağ, hayvan resimlerinden yola çıkarak insanlar varlığı ve eylemleri simgesel resimlerle ifade etmeye başladılar sonra da bunlar mana kayması yolu ile o dilin seslerini ifade eden harflere dönüştü

Alfabe

Alfabe

Seslerin, harflere karşılık tanımlşanırlar ve harrfler de seslerin yazı dönüşmasini sağlarlar. Ancak yine de harfler sesleri tam olarak karşılamazlar. Bazı sesler yazıya dökülemez bu her dil de vardır.

Mısır ve Çin hiyeroglifleri bunu ispatlıyor.

Önce fikir veya resim yazı, cümle anlatan yazı, kelime resim yazı, kelime ses yazı, hece yazısı dönemlerinden sonra harf yazı, yani alfabetik yazı sistemi oluşmuştur.

Alfabenin icadı, kültürü üreten ve biriktiren insanlık için önemli bir başarıdır.

Sesler konuşma organ ve aygıtımızda başta larenks (yutak/gırtlak), olmak üzere diş, dudak, dil, burun, ön ve art damakda şekillenen ve nefes ve ses tellerimizaracılığıyla ortaya çıkan gürültülerdir. Bunları anlamlı hale getirmek insan  zihininin yaptığı bir eylemdir.
Örneğin, doğada A diye bir varlık yoktur. Bu sesivarlığı adlandıracak hale getirmek işini insan zihini yapar.  Tabiatte “dağ (tag)” diye bir kavram adı yoktur; dağa dağ adlandırmasını veren ona bu simgeyi yükleyen insandır. Ses içinde aynı şey geçerlidir. İnsanlar, çıkardıkları sesleri iletişim aracı olarak kullanmaya başlamışlardır. Sesler, varlığa ve eyleme anlaşma ile (gizli anlaşma sistemi) ad verip bunu kullanmaya başaldığımızda , iletişim de başlamış olur, .

Medeniyetin temeli dildir, dilin temeli de alfabedir!

Türk runik yazı sistemi de tamgalara ve harflere giden gelişmeleri kendini açıkça göstermektedir.


Bir yorum yazın


İçindekiler