Deliliğin Uçurumunda Yaşamış Sürrealist Ressam Salvador Dali’nin 10 Şahaser Eseri

Salvador Dalí (1904 – 1989), özellikle sanat ve edebiyatta olmak üzere 20. yüzyılda sürrealizmin temsilcileri olan eserleri ile ünlü olan İspanyol bir ressamdır.

‘Soytarı olan ben değilim, deliliğini gizlemek için ciddiyet oyunu oynayan şu aklın mantığın alamayacağı ölçüde sinsi, bönlüğünden bile habersiz toplum’. – Salvador Dali

Dalí hayatı boyunca, 1500’den fazla resim ve onlarca heykelin yanı sıra, çeşitli taş baskı eserler, kitap illüstrasyonları, tiyatro dekorları ve kostümleri üretmiştir. Ayrıca, Man Ray, Brassaï, Cecil Beaton ve Philippe Halsman gibi fotoğraf sanatçılarıyla ve Elsa Schiaparelli, Christian Dior gibi moda tasarımcılarıyla beraber çalışmıştır.

Bugün Dalí’nin eserlerinin büyük çoğunluğu, Figueres’deki Dalí Tiyatro ve Müzesi’nde bulunur. Florida’nın St. Petersburg kentindeki Salvador Dalí Müzesi, Madrid’deki Reina Sofia Müzesi ve Los Angeles’taki Salvador Dalí Galerisi de sanatçının yüzlerce eserini barındırır.


Belleğin Azmi (1931)

Salvador Dali - Belleğin Azmi (1931) Eseri

Salvador Dali – Belleğin Azmi (1931) Eseri

Belleğin Azmi ya da Eriyen Saatler (Katalanca: La persistència de la memòria), İspanyol sanatçı Salvador Dalí tarafından 1931 yılında yapılan ve en bilinen eserlerinden biri olan tablo.

1932 yılında 250 Amerikan doları karşılığında satılan tablo, 1934 yılından bu yana New York’taki National Museum of Art’ta sergilenmeketdir.


Kuğular (1937)

Salvador Dali - Kuğular (1937) Eseri

Salvador Dali – Kuğular (1937) Eseri

Kuğular Dali’nin ünlü çift görüntülerinden birini içerir. Çift imgeler, 1935’teki “Irrasyonellerin Fethi” adlı eserinde ortaya koyduğu Dali’nin “paranoya-eleştirel yönteminin” büyük bir parçasıydı. Sürecini, “çılgın olguların yorumlayıcı eleştirel ilişkisine dayanan kendiliğinden akıl dışı bir anlayış” olarak açıkladı. Dalí, bu yöntemi otuzlu formları, çifte görüntüleri ve otuzlu yıllar boyunca resimlerini dolduran görsel yanılsamaları getirmek için kullandı.


Aziz Antonius’un Baştan Çıkarılışı (1946)

Salvador Dali - Aziz Antonius'un Baştan Çıkarılışı (1946) Eseri

Salvador Dali – Aziz Antonius’un Baştan Çıkarılışı (1946) Eseri

Aziz Antonius, inancını güçlendirmek amacı münzevi bir hayat seçer ve bu gaye ile mısır çöllerinde bir yolculuk yapmaya başlar. athanasius’un anlattıklarına göre bu yolculuk sırasında şeytan ile mücadele eder. şeytan ona tembellik, sıkıntı, lüks, şehvet ve kadınlar tarafından baştan çıkartılma ile saldırsa da itikadı ile şeytanı alt eder.
en önde tasvir edilen çıplak adam aziz antonius’tur. başındaki hale ve elindeki bezle bağlı iki sopadan yaptığı haç dışında hiçbir şeyi yoktur.


Büyük Mastürbatör (1929)

Salvador Dali - Büyük Mastürbatör (1929) Eseri

Salvador Dali – Büyük Mastürbatör (1929) Eseri

Orijinal adı ”The Great Masturbator” olan sürrealist eser, Freud’un psikoanalitik teorisine hayran kaldığı döneme ait Salvador Dali eserlerinden biridir. Benliğin bilinçdışı yönlerini ve cinsel baskılanmış mekanizma ile benlik oluşumunu analiz ederek saplantı haline gelmiştir. Salvador Dali,bu eserinde, rüya gibi gerçeküstü manzara ve arzunun çeşitli nesneleri ile birlikte sevilen Gala ya da çöl vahası ile birlikte ortaya çıkarılmıştır; aynı zamanda, bilinçaltındaki paranoyak korkuları da bunlara eşlik eder.Örneğin böcekler.


Son Akşam Yemeği Ayini (1955)

Salvador Dali - Son Akşam Yemeği Ayini (1955) Eseri

Salvador Dali – Son Akşam Yemeği Ayini (1955) Eseri

Dali’nin son akşam yemeği ayini ise;sürrealizmin en iyi örneklerindendir. Dali’nin dindar olmadığı, Katolik olmayı sırf ülkesine dönebilmek için kabul ettiği ve hatta bu yüzden çevresi tarafından reddedildiği bilinir.


Filler (1948)

Salvador Dali - Filler (1948) Eseri

Salvador Dali – Filler (1948) Eseri

Resimde, inanılmaz derecede uzun ve ince bacaklardaki iki fil, kırmızı-sarı gün batımı gökyüzü arka planına karşı çöl düzlüğünde birbirine doğru yürüyor. Resmin üst kısmında yıldızlar zaten gökyüzünde parlıyor ve ufuk hala parlak güneş ışığıyla aydınlatılıyor. Her iki fil de Papa’nın özelliklerini taşımakta ve fillerin kendileri ile uyumlu olarak aynı halılarla kaplanmaktadır. Fillerden biri gövdeyi ve başını indirdi ve batıdan doğuya, diğeri de onunla buluşmaya gitti.


Yanan Zürafa (1937)

Salvador Dali - Yanan Zürafa (1937) Eseri

Salvador Dali – Yanan Zürafa (1937) Eseri

Salvador Dali’nin anlatımıyla ”erkeksi kozmik kıyamet canavarıdır.” Zürafa Dali’ye göre savaşın önsezisidir.Öndeki ve arkadaki kadın figürünün sırtını iskelet benzeri bir yapıyla destekleyerek toplumun hatalarını ve zayıflıklarını anlatmak istemiştir. Bir Freud hayranı olan Dali psikanalize çok meraklıydı. En öndeki bacaklarında çekmeceler olan  figür Dali’ye göre bir insan figürüydü ve tıpkı çekmeler gibi insan ruhu da gizli bölmelerden oluşuyordu. Bu ancak psikanaliz ile açılabilirdi. Bazı yorumlarda ise bu figürlerin uzun boylu mankenler olduğunu ve savaşın yaklaştığını duyuran ölüm melekleri olduğu söyleniyor.


Istakoz telefon (1936)

Salvador Dali - Istakoz telefon (1936) Eseri

Salvador Dali – Istakoz telefon (1936) Eseri

“Istakoz Telefon”da onun en sıra dışı eserlerinden birisi. Alçıdan yapılmış ıstakoz, telefon ahizesinin üzerinde bulunuyor. Eserin ardındaki basit fikrin can alıcılığı, ıstakozla yaratılmış cinsel anlamların apaçık ortada oluşuyla Istakoz Telefon, Dali’nin sanatının, gerçekliği tahrip eden gücünün en iyi örneklerinden. Bu eserin fikri, 1936’da “Salvador Dali’nin Gizli Yaşamı” adlı kitabında yer alan ıstakozlar ve telefonlar hakkında yazdığı bir metinde ortaya çıkıyor. Şöyle diyor Dali: “Bir lokantada ıstakoz ızgara sorduğumda neden hiç pişmiş bir telefon servisi yapılmadığını anlamıyorum.”


Uyanmadan Bir Saniye Önce Nar Etrafında Uçan Arının Sebep Olduğu Rüya (1944)

Salvador Dali - Uyanmadan Bir Saniye Önce Nar Etrafında Uçan Arının Sebep Olduğu Rüya (1944) Eseri

Salvador Dali – Uyanmadan Bir Saniye Önce Nar Etrafında Uçan Arının Sebep Olduğu Rüya (1944) Eseri

Salvador Dalí ne zaman oldu? Salvador Dali kimdir dersek Freud’un psikoanalitik kuramından ilham alan  bir gerçeküstücüdür dersek yanlış tanımlamamış oluruz.
İşte Salvador Dali’nin eserleri’nden birisi olan “Bir Narın Etrafında Uçan Arının Sebep Olduğu Rüyadan Bir Saniye Öncesi” Salvador Dali sanat anlayışı’nı çok iyi şekilde yansıtmıştır.

Penceredeki Kız (1925)

Salvador Dali - Penceredeki Kız (1925) Eseri

Salvador Dali – Penceredeki Kız (1925) Eseri

Dali’nin tamamen gerçekçi bir şekilde işlediği ender resimlerinden olan, “Camdan Bakan Kadın” tablosuna modellik eden kişi, Dali’nin çok sevdiği kardeşi Ana Maria’dır. (Henüz Gala ile tanışmamıştır)
Sanatçıya model olduğunda henüz 21 yaşındadır. Eserin kendisi oldukça olağan ve ilginç bir detay taşımamaktadır. Sıcak bir Katolonya gününde dışarıyı izleyen bir kadın görüyoruz.
Ancak bu eseri ilginç yapan ve bir sansasyona neden olan şey, Dali’nin yıllar sonra eseri hakkında söylediği şu sözlerdir; O resme baktıkça üzerine tükürüyorum ve mutlu oluyorum.


Bir yorum yazın



2 Yorum Var


  1. Zulma dedi ki:

    I relish, result in I discovered just what I was taking
    a look for. You have ended my four day lengthy hunt! God Bless
    you man. Have a nice day. Bye

    1. Marcus dedi ki:

      Thank you for your comment. I am so happy for that… Have a nice day.

İçindekiler