Dilin üretim yetisi sınırsızdır.

Sözdizimi insanın hayal edebileceği her şey hakkında konuşma imkânı sağlamakta ve konuşan kişiler için dâhice buluşlar yapmasına elverişli bir sistem oluşturmaktadır

Dilin üretim yetisi sınırsızdır.

Dilin üretim yetisi sınırsızdır.

Dilin üretim yetisi sınırsızdır.

Sözdizimi insanın hayal edebileceği her şey hakkında konuşma imkânı sağlamakta ve konuşan kişiler için dâhice buluşlar yapmasına elverişli bir sistem oluşturmaktadır. Söz dizimi karmaşık alamlar ifade eden işaretler kombinasyonları içine nispeten basit anlamlar ifade eden işaretler koymak için kullanılır.

“Adam aslanı öldürdü.” “Aslan adamı öldürdü.” “Aslanı öldüren adam gibi “adam”, “öldürmek” “arslan” kelimelerini sözdizimsel olarak farklı anlamlar ifade edecek şekilde sınırsız yaratıcılıkla kullanabiliriz.

“Öldürmek” eylemine geçmiş zaman “-DI” getirdiğimizde fiil yüklem, “-An” sıfat-fiil ekini getirdiğimizde ise bir sıfat unsuru meydana getirerek farklı bir sözdizimi oluşturduğunu söyleyebiliriz.

Yani doğal diller kelimeler arası ilişkileri sağlayacak temel kelime yapılarıyla birlikte ekler sistemini de oluşturarak yeni anlamlar üretecek yapım eklerini, kelimeler arası sözcük öbeklerini anlam ilişkileriyle birbirine bağlayacak çekim eklerini ya da bunun yerine parçalar tek heceli dillerde vurgu ve tonlama sistemini geliştirmiştir.

Burada gördüğümüz gibi aynı işaretlerle farklı şekillerde anlam ifade edebilecek yapılar oluşturarak kullanabiliyoruz. Bu insan dilinin tabiî (doğal) özelliğidir.

Türkçede adam aslanı öldürdü işaret dizisinde ve aslan adamı öldürdü işaret dizisi ile sonsuz cümle ve sözdizimi oluşturmak mümkündür.

Adam aslanı öldürdü.

Kadın adamın aslanı öldürdüğünü söyledi.

Yaşlı kadın genç adamın aslanı öldürdüğünü söyledi.

Yaşlı kadın genç adamın antilobu yiyen aslanı öldürdüğünü söyledi.

Genç kız yaşlı kadının antilobu yiyen aslanı genç adamın öldürdüğünü söylediğine inanmadı.


Bir yorum yazın


İçindekiler