Madde Bağımlılığı Nedir? Madde Bağımlılığıyla İlgili Terimler Nelerdir?

Madde bağımlılığı söylemi son yıllarda ortaya çıkmıştır, çünkü son yıllarda tıbbi ve tıbbi olmayan preparatların kullanımı önceki yıllarda kini aşmıştır.

Madde kullanımı herhangi bir yoldan alınabilecek bir maddenin bilerek yanlış ya da aşırı kullanımıdır. Burada amaç maddenin normal şekilde kullanılması ile oluşacak etkinin değişmesini veya büyümesini istemektedir. Böyle suistimal edilen maddeler arasına alkol, yiyecek, yasal ilaçlar, yasadışı ilaçlar, vitaminler, laksatifler ve solventler, benzin ve aerosoller, yapıştırıcılar sayılabilir.

Baş Ağrısı

Madde bağımlılığından söz ettiğimizde, genellikle özel bir narkotik iptilasını düşünürüz. Alkol, laksatifler, emetikler ve aspirin ve vitamin gibi sıradan ilaçlar, sık sık tıbbi olmayan nedenlerle kullanılmaktadır.

Bu kullanım tiplerinin hepsini birleştiren ortak özellikler vardır; kendi kendine uygulanmaktadırlar, tıbbi kontrol yoktur ve uygun steril hazırlık yapılmaz. Maddeler, kullanıcının beklediği etkiler için, dozu veriliş sıklık ve zamanı kullanıcı tarafından belirlenerek alınırlar. Maddenin genellikle tıbbi bir gerekliliği yoktur. Zaman içinde devamlı ve inatla kullanma, iptilayı ortaya çıkarır. Uyuşturucuların yaygın kullanımının talihsiz bir sonucu da bunları elde etmek isteyen bireylerin para bulma amacı ile işledikleri suçlardır. Kullanılan çoğu madde kolayca elde edilebilir ve ucuzdur.

Madde – Uyuşturucu

İnsan ya da hayvanların fizik ya da ruhsal sağlığını olumlu yönde değiştirmek veya bir hastalığı önlemek ya da iyileştirmek amacı ile verilen bileşik. Bütün ilaçların, istenen etkisinden farklı, istenmeyen yan etkiler oluşturma özellikleri vardır. Bütün bilinen bileşikler, etkilerini artırmak ya da güçlendirmek için kötüye kullanılabilir.

İptila

Bir maddenin kullanımına ve onu ne şekilde olursa olsun elde etmeye devam etmek için şiddetli bir arzu veya ihtiyaç (kompulsiyon). Dozu yavaş yavaş ve sürekli artırma eğilimi, etkilere psikolojik ve zamanla fizik bağımlılık geliştirme yanında, bireye ve topluma yıkıcı etkiler de sözkonusudur. Müptela, kullandığı maddeye kompulsif şekilde ihtiyaç gösteren kişidir.

Bağımlılık

Bireyde ancak sabit ya da artan madde dozları ile çekilme belirtilerinin ortaya çıkışının önlenebildiği fizik-psikolojik durum. Madde kullanım kesildiğinde çekilme belirtileri ortaya çıkmıyorsa, iptila sözkonusu değildir. Birey, bir maddeye bağımlı olabilir fakat müptela olmayabilir Mesela, mide ya da duodenum ülseri için ağrısını hafifletebilmek amacı ile antasidlere bağımlı olabilir. Ülser iyileşirse, antasidlere gerek kalmaz ve hasta ilaçtan rahatlıkla çekilebilir.

Tolerans

Bir ilaç müptelasında görüldüğü gibi, sürekli kullanıma bağlı olarak bireyde bir ilacın alışılmış etkilerine gelişen ve gitgide artan direnç. Toleransta tipik olarak, birey aynı etkiye elde etmek için maddenin doz ve veriliş sıklığını artırır.


Bir yorum yazın


İçindekiler