Metin Nedir?

Metin

Metin

Metin

En yalın anlamıyla metin, insanların iletişim kurmak ve kendilerini ifade etmek amacıyla bir araya getirdikleri sözlü ve yazılı cümleler topluluğudur.

Metin, belirli bir iletişim bağlamında, bir ya da birden çok kişi tarafından sözlü ya da yazılı olarak üretilen anlamlı bir yapıdır. Metin Metnin oluşumunda sesten paragrafa dil birimleri kullanılır.

Metin bir iletişim aracı ve bir örgü sistemidir. Bu sistem: çok farklı düzeylerde dille iletişimde bulunmak amacıyla ses, hece, kök gevde, kelime ve cümlelerden  ve paragraflardan oluşan anlatma ve anlaşma aracıdır. Paragrafta,cümle ve cümleler anlam ve söyleyiş birimleri olarak birleşerek metnin “ana düşüncesini” ya da “temasını” ifade eder.

Metni Oluşturan Ögeler

Kelimeler, “kavram” birimidirler. Her kavramın bir göstereni ve gösterileni vardır. Sesler bir araya gelerek heceler, heceler bir araya gelerek Kelimeyi, kelimeler bir araya gelerek kelime gruplarını ve kelime grupları da özne, nesne ve yüklem görevleriyle cümleyi kurarlar.

Cümle, bir duyguyu, bir düşünceyi bir isteği ya da bir olayı tam olarak anlatan ve bir yargı bildiren söz grubudur. Cümlede kesin bir “yargı” bulunur; yani cümle bir yargı birimidir. Kaç sözcükten oluşursa oluşsun yargı bildirmeyen söz grubuna cümle denmez. Yargı bildiren tek bir söz de olsa cümle sayılır. Bu nedenle bir metnin en küçük anlamlı öğesi cümledir. Örneğin “Koşuyor.” Yargı bildirmektedir ve bir cümledir.

Metinde cümlelerin arka arkaya anlamsal bir bağlantı kurularak sıralanmasından paragraflar oluşur. Paragrafta bir ana fikir etrafında sıralanmış cümleler bulunur. Metinde paragraflar “düşünce” birimidir. Bir metinde düşünce birimi olan paragraflarda bir anadüşünce etrafında bir araya gelerek “düşünce ve anlam birliği” sağlanır.

Metindeki paragrafın içinde giriş, gelişme ve sonuç bölümleri bulunur. Metinde paragraflar anlatılan konunun boyutuna göre uzunluk ya da kısalık gösterir. Birkaç cümleden oluşan paragraflar olduğu gibi tek cümleden oluşan paragraflar da vardır.

Her metnin bir “ana düşüncesi” vardır. Metinde ana düşünceyi destekleyen “yardımcı düşünceler” paragraflarda dile getirilir.

Edebiyat alanına giren eserler niteliklerine göre “sanat eserleri” ve düşünce eserleri” olmak üzere ikiye ayrılır.

Sanatçıların duygu, düşünce ve hayallerini güzel ve etkili biçimde anlatması sonucu oluşan eserlere “sanat eserleri” denir. Şiir, hikâye roman, tiyatro, söylev bu tür eserlerdir. Okuyucuyu aydınlatmak, düşündürmek onlara bazı bilgiler vermek amacıyla yazılan eserlere de “düşünce eserleri” denir. Makale, fıkra deneme, eleştiri, söyleşi, anı, günlük türündeki eserler düşünce eserleridir.


Bir yorum yazın


İçindekiler