WordPress Geliştirme: Giriş

WordPress geliştirme yazı dizisine hoş geldiniz. Bu yazı dizisinde wordpress’in nasıl çalıştığınından bahsederken wordpress de tema, eklenti ve gutenberg için geliştirmelerden bahsedeceğiz. Sıfırdan başlayan birisi düşünülerek anlatılmaya çalışılacaktır. Hadi başlayalım.

WordPress’e Genel Bir Bakış

Bu bölümde wordpress hakkında bazı genel bilgilerden bahsederken bazı soruların da kısaca cevapları verilmeye çalışılacaktır.

WordPress nedir?

WordPress temelde dinamik web uygulamaları geliştirmeye yarayan açık kaynaklı bir içerik yönetim sistemidir.

WordPress ücretli midir?

WordPress’in kendisi tamamen ücretsizdir. WordPress açık kaynaklı yazılım felsefesinde geliştirilmiştir. Açık kaynaklı yazılımlar ile herhangi bir ücret ödemeden yazılımı istediğiniz şekilde kullanma, değiştirme, geliştirme ve yeniden dağıtma özgürlüğüne sahip olursunuz.

WordPress ne kadar popülerdir?

Dünyada yaklaşık 60 milyon gibi rakam ile internetdeki websitelerinin %38’inde WordPress kullanılıyor.

WordPress’in pazar payı ne kadardır?

WordPress sahip olduğu %65 pazar payı ile Drupal, Joomla, Wix ve Squarespace gibi benzer yazılımlara kıyasla en büyük pazar payına sahiptir.

WordPress’de Geliştirme Yapmak İçin Nelere İhtiyacımız Var?

  • WordPress’de tema ve eklenti gibi geliştirmeler yapabilmek için PHP, HTML, CSS ve JavaScript hakkında temel bilgilere sahip olmak gerekmektedir. Örneğin: fonksiyon kavramını ve değişken koşullu ifadeleri anlayabilmek gerekmektedir.
  • PHP ve WordPress’i destekleyen ve üzerinde çalışmak için bir geliştirme ortamına ihtiyaç vardır. Bilgisayarınızda yerel (local) bir geliştirme ortamı kurmaktan bahsedeceğiz.
  • PHP, HTML, CSS ve JavaScript sözdizimini destekleyen bir metin düzenleyicisine ihtiyaç vardır. Örneğin Visual Studio Code, Sublime Text vb.

WordPress Kaynakları

Herhangi bir şeyi kodlamaya başlamadan önce, WordPress tarafından bize sunulan çeşitli kaynakları anlamak önemlidir. WordPress’i internette arayacak olursanız, wordpress.com ve wordpress.org olmak üzere benzer alanadlarına sahip iki siteyle karşılaşırsınız. İkisi arasında çok büyük bir fark olduğunu bilmelisiniz. WordPress.com, özel bir şirket tarafından desteklenen bir barındırma (hosting) platformudur. Barındırma (hosting) kavramına aşina değilseniz merak etmeyin ilerde detaylıca bahsedeceğiz.

WordPress.com ve benzer WordPress hosting platformları, size tam olarak kontrol sağlamazlar. Geliştirici olarak WordPress siteleriniz üzerinde tam kontrole sahip olmalısınız. Pek çok WordPress barındırma platformu, kullanıcı dostu iken ne yükleyebileceğinizi ve kullanabileceğinizi gerçekten sınırlandırmaktadırlar. Geliştirici dostu olmadıklarını söyleyebiliriz.

WordPress.org, WordPress’in kaynak kodunu indirmek ve onu kendileri barındırmak isteyen herkes içindir. Geliştirici olarak olmamız gereken yer burasıdır. WordPress’in türkçe sayfasına ulaşmak ve WordPress’in türkçe versiyonunu indirmek için tr.wordpress.org adresini kullanabilirsiniz. “WordPress’i Edinin” butonuna tıklayarak WordPress indirme sayfasına ulaşabiliriz.

WordPress sürüm konusunda endişelenmeyin yazacağınız tüm kodlar WordPress’in gelecekteki ve geçmiş sürümleriyle uyumlu olacaktır.

WordPress Destek Kaynakları

WordPress destek sayfaları ve anlatımları maalesef türkçe olarak sunulmamaktadır. Bu sayfalarda ingilizce olarak anlatımlar mevcuttur.

WordPress destek sayfasında WordPress hakkında detaylı bilgilere, nasıl kurulacağına ve nasıl kullanılacağına dair bilgilere ulaşabilirsiniz. WordPress destek sayfasına wordpress.org/support bağlantısından ulaşabilirsiniz.

WordPress Geliştirici Kaynakları

WordPress destek bölümü gibi maalesef bu bölümde türkçe olarak sunulmamaktadır. Kaynalar ingilizce olarak anlatılmıştır.

WordPress’i geliştirmek için destek kaynaklarından daha fazlasına ihtiyacımız vardır. WordPress’in geliştiriciler için hazırlamış olduğu geliştirici kaynaklarına developer.wordpress.org bağlantısından ulaşabilirsiniz.

WordPress için Yerel (Local) Geliştirme Ortamı Kurmak

WordPress ile çalışabilmek için ihtiyacımız olan ilk şey bir geliştirme ortamıdır. Kurabileceğimiz XAMPP, WampServer gibi birçok geliştirme ortamı bulunmaktadır.

Kuracağımız geliştirme ortamını seçerken en önemli husus WordPress için gerekli olan sistem özellikleridir. WordPress.org websayfasında bu konuda gereklilikler bu bağlantı da anlatılmıştır.

XAMPP kullanmanızı tavsiye ediyorum. XAMPP Apache, MariaDB, PHP ve Perl paketlerini bir araya getiren bir programdır. XAMPP programını apachefriends.org web adresinden indirerek bilgisayarınıza kurabilirsiniz.

Programı kurduktan sonra Apache ve MySQL modüllerini çalıştırmanız yeterli olacaktır. Test etmek için iki modülde de yer alan admin butonlarına tıklayarak apache için localhost sayfanıza, MySQL için phpmyadmin sayfanıza ulaşabilirsiniz. phpmyadmin veritabanı yönetimi için kullanılmaktadır.

Veritabanı yönetimi için kullanabileceğiniz diğer programlar:

WordPress Kurulumu (localhost)

Bu bölümde kendi bilgisayarımız üzerinde kurduğumuz geliştirme ortamı üzerinde WordPress kurulumu anlatılacaktır. İlerleyen bölümlerde projemizi tamamladıktan sonra tüm dünyayla paylaşabilmek için bir barındırma (hosting) firmasından kiralanan uzaktaki bir sunucuya bağlanarak WordPress kurulumu işlemleri de anlatılacaktır.

1. Geliştirme Ortamında (localhost) Veritabanı Oluşturma

WordPress veritabanına ihtiyaç duymaktadır. Veritabanı dinamik websitelerinin olmazsa olmazıdır. Bu yüzden WordPress kurulumuna geçmeden önce bir veritabanı kurmalıyız. Gerekli veritabanını kurmak için:

  1. XAMPP üzerinde MySQL modülü bölümündeki “Admin” butonuna tıklayarak yada tarayıcı çubuğuna “localhost/phpmyadmin” yazarak phpmyadmin uygulamasını açın
  2. Açılan sayfada solda yer alan “yeni” yada üstte yer alan “veritabanları” bağlantısına tıklayın
  3. Türçe karakter kullanmadan dilediğiniz bir veritabanı ismi yazın ve yanındaki karşılaştırma bölümünü “utf8mb4_general_ci” olarak ayarlayarak veritabanı oluşturun

Bundan sonraki anlatımlarda oluşturulan veritabanı adı “dev_wp” olarak anlatılacaktır. Siz farklı bir isimde veritabanı oluşturduysanız oluşturduğunuz veritabanı ismini kullanın.

2. WordPress Dosyalarını Geliştirme Ortamına Taşımak

XAMPP üzerinde “Explorer” butonuna tıklayarak XAMPP dosyalarının yer aldığı dizine ulaşabiliriz. Ulaştığımız dizin içerisinde “htdocs” klasörü içerisindeki dosyalar tarayıcı çubuğundan “localhost” yazarak sorgu başlattığımızda servis edilen dosyalardır.

“htdocs” klasörü içerisinde türkçe karakter kullanmadan dilediğiniz isimde bir klasör oluşturarak indirdiğiniz WordPress dosyalarını bu klasörün içerisine taşıyoruz. Bundan sonraki anlatımlarda klasör adı “wp.dev” olarak anlatılacaktır.

Artık tarayıcı çubuğuna “localhost/wp.dev” yazarak wordpress kurulumu başlatabiliriz. Siz farklı bir isimde klasör oluşturduysanız oluşturduğunuz klasör ismini kullanın.

3. WordPress Kurulumunu Başlatmak

Tarayıcı çubuğunda “localhost/wp.dev” yazarak wordpress kurulumu başlatıyoruz. Bu adres aynı zamanda kurulum sonrası WordPress sitemize ulaşacağımız adrestir.

İlk olarak bizi wordpress kurulumu öncesi veritabanı hakkında bilgilendirme sayfası karşılamaktadır. “Başlayalım!” butonuna tıklayarak ilerleyelim.

Gelen sayfada WordPress kurulum için bizden veritabanı bilgilerimizi istemektedir. Geliştirme ortamımızda oluşturduğumuz veritabanı bilgilerini giriyoruz.

Veritabanı ismini biz belirledik ancak herhangi bir kullanıcı oluşturmadık diye düşünüyor olabilirsiniz. Ancak XAMPP kurduğumuzda varsayılan olarak bir süper yönetici kullanıcı bizden habersiz oluşturulmuştur. phpmyadmin sayfasında “Yetkiler” kısmında kullanıcı hesaplarını görebilir ve dilerseniz yeni kullanıcı oluşturabilir ve kurulumda bu kullanıcı bilgilerini kullanabilirsiniz. Biz varsayılan olarak oluşturulan “root” kullanıcısını kullanarak kurulum gerçekleştireceğiz.

Kurulum için gerekli bilgileri aşağıdaki gibi giriyoruz.:

  • Veritabanı ismi: dev_wp
  • Kullanıcı adı: root
  • Parola:
    (“root” parolasız bir kullanıcıdır. Bu yüzden boş olacak şekilde bırakıyoruz.)
  • Veritabanı sunucusu: localhost
  • Tablo ön eki: wp_

WordPress bu bilgilerde belirttiğiniz veritabanına bağlanarak gerekli tabloları oluşturacak ve daha sonra tekrar bağlanabilmek için girmiş olduğunuz bilgileri wp_config.php dosyasında saklayacaktır. Kurulum sonrası bu dosyadan veritabanı bilgilerine ulaşabilirsiniz.

Bilgileri yukarıdaki şekilde girdikten sonra “Gönder” butonuna tıklayın. Sonraki gelen sayfada “Kurulumu çalıştır” butonuna tıkladıktan sonra WordPress sitemiz için son bilgileri isteyecektir:

  • Site başlığı: (Dilediğiniz şekilde girebilirsiniz. Websitenize verilecek isimdir. Varsayılan ayarlarda tarayıcı çubuğunda gözükür.)
  • Kullanıcı adı: (Dilediğiniz şekilde girebilirsiniz. WordPress yönetim paneline girerken kullanılacak kullanıcı adıdır. Türkçe karakter kullanmayın)
  • Şifre: (Dilediğiniz şekilde girebilirsiniz. WordPress yönetim paneline girerken kullanılacak paroladır. Türkçe karakter kullanmayın)
  • E-posta adresiniz: (Dilediğiniz şekilde girebilirsiniz. WordPress yöneticisi e-posta adresidir. Şifremi unuttum ve websiteniz ile ilgili bilgilendirme mailleri için kullanılacaktır.)
  • Arama motoru görünürlüğü: (Aktif edilmesi durumunda websitenizin arama motorlarının indexlememesi için noindex seçeneği aktif edilir. Olduğu gibi bırakın.)

Bilgileri kendinize göre girdikten sonra “WordPress’i kur” butonuna tıkladıktan sonra WordPress kurulumu tamamlanacaktır.

WordPress yönetim paneline erişmek için tarayıcı çubuğuna “localhost/wp.dev/wp-admin” yada “localhost/wp.dev/wp-login” yazarak giriş ekranına ulaşabilir. Gelen ekranda kurulum aşamasında girdiğimiz bilgilerle giriş yapabilir ve WordPress yönetim paneline erişebiliriz. “localhost/wp.dev/” adresinde de bizi WordPress klasikleşmiş “Merhaba dünya!” ile karşılayacaktır.


Bir yorum yazın


İçindekiler