Yüksek Tansiyon’a Dair Bilmeniz Gerekenler

Yüksek tansiyon, kan basıncının sağlıksız seviyelere yükselmesiyle ortaya çıkan bir durumdur.

Yüksek kan basıncı nedir?

Yüksek Tansiyon

Yüksek Tansiyon

Yüksek tansiyon, kan basıncının sağlıksız seviyelere yükselmesiyle ortaya çıkan bir durumdur. Aslında kan basıncı , kan damarlarınızdan geçen kan miktarını ile kalp kan pompalarken kanın karşı karşıya kaldığı direnç miktarını dikkate alma durumudur. Dar arterlerin direnci arttırdığı biliniyor; yani arterler ne kadar darsa, tansiyon da o kadar yüksektir. Tabiî böyle bir durum bizim için iyi bir haber sayılmaz. Neden mi? Uzun vadede artan basınç, kalp hastalığı ve başka sağlık sorunlarına neden olabilecektir.

Toplumumuzda  yüksek tansiyon oldukça yaygındır. Yeni  kan basıncı kategorileri:

  • Normal: 120/80 mm Hg’den az;
  • Yüksek: 120-129 arası sistolik ve 80’den az diyastolik;
  • Aşama 1: 130-139 arasında sistolik veya 80-89 arasında diyastolik;
  • Aşama 2: Sistolik en az 140 veya diyastolik en az 90 mm Hg;

Yüksek Tansiyon (Hipertansif) kriz: 180’in üzerinde sistolik ve / veya 120’nin üzerinde diyastolik, başka sorun belirtileri yoksa ilaçta derhal değişiklik veya organ hasarı belirtileri varsa derhal hastaneye yatması gerekir.

Yüksek tansiyon tipik olarak birkaç yıl boyunca gelişir. Genellikle herhangi bir belirti fark etmezsiniz. Ancak belirti olmasa da yüksek tansiyon; beyin, kalp, gözler ve böbreklerde kan damarlarında ve organlarda muhtemelen üzücü semptomlar yaratabilir.

Erken teşhis ve düzenli tansiyon ölçümleri önemlidir. Bu durumdadüzenli ölçümler size ve doktorunuza durumunuz hakkında bilgi verecektir. Kan basıncınız sayısının yükselip yükselmediğini veya normal seviyelere düşüp düşmediğini görmeniz haftalarca kan basıncınızın kontrol edilmesi gerektiği anlamına gelecektir.

Yüksek tansiyon tedavisi, ilaçların yanında sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleri de içerir. Tansiyon tedavi edilmelidir; edilmezse, kalp krizi ve inme gibi sağlık sorunlarına yol açabilir.

Yüksek Tansiyon belirtileri nelerdir?

Yüksek tansiyon genellikle sessiz gelişir, birçok insan herhangi bir semptom yaşamaz. Semptomların belirginleşeceği kadar ciddi seviyelere ulaşması yıllar alabilir. O zaman bile, bu belirtiler diğer sorunlara atfedilebilir.

Şiddetli hipertansiyon belirtileri: baş ağrıları, nefes darlığı, burun kanaması, baş dönmesi, göğüs ağrısı, görsel değişiklikler, idrarda kan gibi durumlar olabilir. Bu belirtiler  tıbbi yardım gerektirir. Bunlar herkeste görülmez, ancak bu durumun bir belirtisinin ortaya çıkmasını beklemek ölümcül olabilir.

Yüksek tansiyonunuzun olduğuna karar verebilmek için en iyi yol düzenli kan basıncı ölçümlerinizin alınmasıdır.

Bunun için doktorunuzla konuşmalısınız. Kalp hastalığı öykünüz varsa veya durumu geliştirmek için risk faktörleriniz varsa, doktorunuza tansiyonunuzu yılda iki kez gerekli tahlillerle birlikte kontrol ettirmeniz iyi olacaktır. Bu, sizin ve doktorunuzun sorunlu hale gelmeden önce olası sorunların üstünden gelmenize yardımcı olacaktır.

İki tip yüksek tansiyon (hipertansiyon) var:

Primer hipertansiyon: Primer hipertansiyona esansiyel hipertansiyon da denir. Neden olmadan gelişebilir ve çoğu insan bu tür yüksek tansiyona maruz kalabilir. Hangi mekanizmaların kan basıncının  artmasına neden olduğu hala belirsiz.

Genler: Bazı insanlar genetik olarak yüksek tansiyona yatkındır. Bu bize miras alınan gen mutasyonlarından veya genetik anormalliklerden olabilir.

Fiziksel değişiklikler: Vücudunuzdaki bir şey değişirse, sorunlar yaşamaya başlayabilirsiniz. Yüksek tansiyon bu sorunlardan biri olabilir. Örneğin, yaşlanma nedeniyle böbrek fonksiyonunuzdaki değişikliklerin vücudun doğal tuz ve sıvı dengesini bozabileceği düşünülmektedir. Bu değişiklik vücudunuzun kan basıncının artmasına neden olabilir.

Çevre: Aktivite eksikliği, zayıf beslenme ve sağlıksız yaşam tarzı vücudunuza zarar verebilir. Yaşam tarzı seçimleri kilo sorunlarına yol açabilir. Aşırı kilolu ve obez olmak hipertansiyon riskinizi artırabilir.

İkincil hipertansiyon: Hızlı bir şekilde ortaya çıkar ve primer hipertansiyondan daha şiddetli hale gelebilir. Buna Sekonder hipertansiyon da denir. Sekonder hipertansiyona neden olabilecek çeşitli durumlar şunlardır: böbrek hastalığı, obstrüktif uyku apnesi, konjenital kalp kusurları, tiroidinizle ilgili sorunlar, ilaçların yan etkileri, yasadışı uyuşturucu kullanımı, alkol kötüye kullanımı veya kronik kullanım, adrenal bez problemleri, bazı endokrin tümörler…

Yüksek tansiyon teşhisi

Teşhis etmek tansiyon ölçümü yapmak kadar basittir. Tansiyon yükselmesi durumunda, doktorunuz hafta boyunca tansiyon ölçmenizi isteyebilir. Sadece bir ölçmeden sonra tanı konamaz.. Doktorunuzun sürekli bir sorunun kanıtını görmesi gerekir. Doktor ortamında,  hissedebileceğiniz stres  kan basıncın artırabilir.. Ayrıca, kan basıncı seviyeleri gün boyunca değişir.

Kan basıncınız yüksek seyrederse doktor altta yatan koşulları dışlamak amacıyla daha fazla test yapacaktır. Bu testler: idrar tahlili, kolesterol taraması ve diğer kan testleri, kalbinizin elektriksel aktivitesinin bir elektrokardiyogram ile test edilmesi (EKG), kalbinizin veya böbreklerinizin ultrasonu

Bunlar, ikincil sorunları tanımlamasına yardımcı olabilir. Ayrıca yüksek tansiyonun organlarınız üzerindeki etkilerine de bakabilirler. Bu süre zarfında doktorunuz hipertansiyonunuzu tedavi etmeye başlayabilir. Erken tedavi kalıcı hasar riskinizi azaltabilir.

Yüksek tansiyon değerlerini anlama

Sayılar ne anlama geliyor?

Üstteki sayı (sistolik) ve alttaki (diyastolik) bir kesir gibi iki sayı ile bir ölçüm olarak ifade edilir. Örneğin, 120/80 mm Hg. Üst sayı, kalp kasının kasılmasında arterdeki basınç miktarını ifade eder. Bu sistolik basınçtır. Alt sayı, kalp kasınız atım arasında olduğunda tansiyonunuzu ifade eder. Buna diyastolik basınç denir.

Sistolik ve diyastolik sayılar kalp sağlığını belirlemede önemlidir. İdeal aralığın üstüne çıkan sayılar, kalbin vücudun geri kalanına kan pompalamak için çok çalıştığını gösterir.

Sistolik basınç: Bu, ilk veya üst sayıdır. Kalbiniz kan attığında ve pompaladığında arterlerinizdeki basıncı gösterir.

Diyastolik basınç: Bu, ikinci veya alt sayıdır. Bu, arterlerinizdeki kalbinizin atımları arasındaki baskının okunmasıdır.

Beş kategori yetişkinler için kan basıncı ölçümlerini tanımlar:

Sağlıklı bir tansiyon değeri:  120/80 mm Hg’dan (civada) azdır.

Sistolik sayı 120 ile 129 mm Hg arasında ve diyastolik sayı 80 mm Hg’den az. Doktorlar genellikle yüksek tansiyonu ilaçla tedavi etmezler. Bunun yerine, doktorunuz sayılarınızı azaltmaya yardımcı olmak için yaşam tarzı değişikliklerini teşvik edebilir.

Evre 1 hipertansiyon: Sistolik sayı 130 ila 139 mm Hg arasında veya diyastolik sayı 80 ila 89 mm Hg arasındadır.

Evre 2 hipertansiyon: Sistolik sayı 140 mm Hg veya daha yüksektir veya diyastolik sayı 90 mm Hg veya daha yüksektir.

Hipertansif kriz: Sistolik sayı 180 mm Hg’nin üzerindedir veya diyastolik sayı 120 mm Hg’nin üzerindedir. Bu aralıktaki kan basıncı acil tıbbi müdahale gerektirir. Kan basıncı bu kadar yüksek olduğunda; göğüs ağrısı, baş ağrısı, nefes darlığı veya görsel değişiklikler gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Acil tıbbi bakım gereklidir.

Tansiyon ölçümleri çocuklar ve gençler için farklıdır.

Yüksek tansiyon için tedavi seçenekleri

Doktorunuz size birincil yüksek tansiyon tanısı koyarsa, yaşam tarzı değişiklikleri yüksek tansiyonunuzu azaltmanıza yardımcı olabilir. Yaşam tarzı değişiklikleri tek başına yeterli değilse veya etkili olmazsa doktorunuz ilaç reçete edebilir.

İkincil hipertansiyon tedavi seçenekleri

Altta yatan bir sorunu keşfederse, tedavi bu diğer duruma odaklanacaktır. Örneğin, almaya başladığınız bir ilaç  kan basıncına neden oluyorsa, doktorunuz  yan etkisi  olmayan diğer ilaçları deneyecektir. Bazen, altta yatan nedenin tedavisine rağmen hipertansiyon kalıcıdır. Doktorunuz yaşam tarzı değişikliklik planı geliştirmek ve kan basıncınızı düşürmeye yardımcı olacak ilaçlar beirlemek için tahliller yapabilir. Hipertansiyon için tedavi planları zamanla gelişir. İlk başta işe yarayan şey zamanla daha az yararlı olabilir. Doktorunuzla irtibat kurmalı ve periyodik aralıklarla tetkik ve tahlilleri yaptırmalısınız.

Yüksek tansiyon için ilaçlar

Süreç deneme yanılma aşamasından geçebilir.Size yararlı ilaç kombinasyonu tespit eilene kadar farklı ilaçlar denemeniz gerekebilir. Tedavisinde kullanılan ilaçlar:

Beta-blokerler: Beta-blokerler kalbinizin daha yavaş ve daha az güçle atmasını sağlar. Bu, her vuruşta arterlerinizden pompalanan kan miktarını azaltır ve bu da kan basıncını düşürür. Vücuttaki kan basıncınızı artırabilecek bazı hormonları da engeller.

Diüretikler: Yüksek sodyum seviyeleri ve vücudunuzdaki aşırı sıvı kan basıncını artırabilir. Su hapları olarak da adlandırılan diüretikler, böbreklerinizin fazla sodyumun vücudunuzdan atılmasına yardımcı olur. Sodyum ayrılırken, kan dolaşımınızdaki ekstra sıvı idrarınıza taşar, bu da kan basıncınızı düşürmeye yardımcı olur.

ACE (Anjiyotensin Dönüştürücü Enzim) inhibitörleri: Anjiyotensin, kan damarlarının ve arter duvarlarının sıkılaşmasına ve daralmasına neden olan bir kimyasaldır. Bu ilaç Anjiyontensinin üretmesini önler. Bu, kan damarlarının gevşemesine yardımcı olur ve kan basıncını azaltır.

Anjiyotensin II reseptör blokerleri (ARB’ler): ACE inhibitörleri anjiyotensin oluşumunu durdurmayı hedeflerken, ARB’ler anjiyotensinin reseptörlerle bağlanmasını engeller. Kimyasal olmadan kan damarları sıkılmaz. Bu, damarları gevşetmeye ve kan basıncını düşürmeye yardımcı olur.

Kalsiyum kanal blokerleri: Bu ilaçlar kalsiyumun bir kısmının kalbinizin kalp kaslarına girmesini engeller. Bu, daha az güçlü kalp atışlarına ve daha düşük kan basıncına yol açar. Kan damarlarında rahatlamalara ve kan basıncını düşürmelerine neden olur.

Alfa-2 agonistleri: Bu tür ilaçlar, kan damarlarının gerilmesine neden olan sinir uyarılarını değiştirir. Bu, kan damarlarının gevşemesine yardımcı olur, bu da kan basıncını azaltır.

Yüksek tansiyon için doğal ilaçlar

  • Sağlıklı bir diyet geliştirme,
  • Fiziksel aktiviteyi arttırmak,
  • Sağlıklı bir kiloya ulaşmak,
  • Stresle başa çıkma yollarını öğrenmek,
  • Sigarasız yaşam,
  • Doğru bir yaşam tarzı belirlemek,
  • Sodyum diyeti,
  • Tatlı diyeti,
  • Ekmek diyeti,

Hamilelikte yüksek tansiyon

Yüksek tansiyonu olan kadınlar, sağlıklı bebekler doğurabilir. Hamilelik sırasında yakından izlenme, yönendirme ve takip önemlidir. Aksi halde bebek için tehlikeli olabilir. Yüksek tansiyonu olan kadınların  böbrek fonksiyonlarında azalma yaşayabilir. Doğan bebeklerin doğum ağırlığı düşük olabilir veya erken doğabilirler. Bazı kadınlar hamilelikleri sırasında yüksek tansiyon gelişebilir.Bebek doğduktan sonra durum genellikle kendini tersine çevirir. Hamilelike Yüksek tansiyon gelişmesi, yaşamın ilerleyen dönemlerinde riskinizi artırabilir.

Hamile kadınlar hamilelikleri sırasında preeklampsi gelişir. Artan kan basıncı  böbrek ve diğer organ komplikasyonlarına, idrarda yüksek protein seviyeleri, karaciğer fonksiyonu ile ilgili problemler, akciğerlerde sıvı veya görsel problemlerle sonuçlan semptomlar seyredebilir. Anne ve bebek için riskler artar. Preeklampsi,  eklampsi nöbetlerine yol açabilir . Ölüme neden olabilir. Bebek için  düşük doğum ı, erken doğum ve ölü doğum riski yaratır.

Yüksek tansiyonun vücut üzerindeki etkileri nelerdir?

Yüksek tansiyon tedavi edilmezse ölümcül sonuçlar yaratabilir.

Arterlerde hasar yaratabilir; sağlıkı arter esnek ve güçlüdür.Hipertansiyon, arterleri daha sert, daha sıkı ve daha az elastik hale getirir. Yağlarının arterlere birikmesi kan akışını kısıtlar.. Bu hasar artmış kan basıncına, tıkanıklıklara ve nihayetinde kalp krizi ve felce yol açabilir.

Kalpte hasarlara nesen olabilir; Kan damarlarınızdaki artan basınç, kalbinizin kaslarını sağlıklı bir kalbin gerekenden daha sık ve daha fazla kuvvetle pompalamaya zorlar.
Bu genişlemiş bir kalbe neden olabilir. Genişletilmiş bir kalp aşağıdakiler için riskinizi artırır: kalp yetmezliği, aritmiler, ani kalp ölümü, kalp krizi…

Beyin hasarına yol açabilir;Beyniniz düzgün çalışması için sağlıklı oksijen bakımından zengin kan kaynağına güvenir. Yüksek tansiyon beyninizin kan akışını azaltabilir: Beyne giden kan akışının geçici tıkanıklıklarına geçici iskemik ataklar deni .  Kan akışının önemli ölçüde tıkanması, beyin hücrelerinin ölmesine neden olur. Bu inme olarak bilinir. Kontrolsüz yüksek tansiyon hafızanızı ve öğrenme, hatırlama, konuşma ve akıl yeteneğinizi de etkileyebilir. Hipertansiyon tedavisi genellikle kontrolsüz hipertansiyonun etkilerini silmez veya tersine çevirmez. Ancak, gelecekteki sorunların riskini azaltır.


Bir yorum yazın


İçindekiler